Az önce makalenizi bir intihal denetleyicisi ile çalıştırdınız ve benzerlik puanı beklediğinizden daha yüksek çıktı. İster bir öğrenci tezini nihai hâline getiriyor olun ister bir araştırmacı dergi başvurusu için bir makale hazırlıyor olun, yüksek bir intihal puanı otomatik olarak bir yanlış yaptığınız anlamına gelmez — ama dikkatli hareket etmeniz gerektiğini gösterir.
Bir metinden intihali kaldırmak, benzerlikleri gizlemekle ilgili değildir. Paylaştığınız her fikrin özgün bir şekilde ifade edildiğinden, doğru biçimde atıflandırıldığından ve kendi düşüncenizle desteklendiğinden emin olmakla ilgilidir. Bu rehber, çalışmanızdan anlamı ya da niteliği almadan, bunu adım adım tam olarak nasıl yapacağınızı anlatır.
Bir makaledeki intihali “kaldırmak” aslında ne demektir?
Akademik yazımda intihal, bir başkasının fikirlerini, kelimelerini veya yapısını niyetli olsun ya da olmasın kendi eserinmiş gibi sunmayı ifade eder. Pek çok öğrenci, hatta doğru şekilde yeniden yazılmış (paraphrase edilmiş) metnin bile, cümle yapıları kaynağa çok yakından benziyorsa işaretlenebildiğini öğrenince şaşırır.
İntihali kaldırmak üç temel eylem içerir: içeriği kendi üslubunuzla yeniden yazmak, gereken yerlerde doğru atıf ve kaynakça bilgilerini eklemek ve kaynağı aşırı derecede yansıtan bölümleri kaldırmak ya da yeniden yapılandırmak. Sadece eş anlamlıları değiştirmek bu işi yapmak anlamına gelmez — öğrencilerin yaptığı en yaygın hatalardan biridir.
Makalende hangİ bölümlerin intihal içerdiğini nasıl belirlersin?
İntihali düzeltmeden önce, bunun tam olarak nerede olduğunu bilmeniz gerekir. Belgenizi Plag gibi güvenilir bir intihal denetleyicisiyle çalıştırdığınızda, eşleşen metinleri vurgulayan, kaynaklara bağlantılar veren ve işaretlenen her bölüm için risk seviyesini puanlayan ayrıntılı bir benzerlik raporu alırsınız.
Plag’ın renk kodlu raporu; uygunsuz atıfları (mor), doğru atıfları (yeşil) ve kaynağa hâlâ çok yakın okunan yeniden yazılmış içeriği (turuncu) ayırt eder. Bu sayede neyin gerçekten düzeltilmesi gerektiğine dair net bir yol haritanız olur — böylece zaten kurallara uygun olan bölümleri tekrar tekrar yazmaya zaman harcamazsınız.
Farklı benzerlik puanları gerçekte ne anlama gelir?
Etkili yeniden yazım (paraphrasing) bir yetenektir; bir kestirme yol değildir. Amaç, bir kaynaktan gelen bir fikri tamamen kendi dilinizle ifade etmektir; yine de özgün yazarınıza kredi vermeyi sürdürürsünüz. Bunu iyi yapmanın yolu şöyledir:
- Önce orijinal pasajı tamamen okuyun; sonra yazmaya başlamadan önce kapatın ya da etkisini azaltın.
- Sözcüklerden ziyade fikre odaklanın. Kendinize sorun: Bu kaynak aslında ne diyor?
- Cümle yapısını tamamen değiştirin — sadece tek tek kelimeleri değil.
- Kendi versiyonunuzu yazdıktan sonra, yapısal olarak farklı olduklarını doğrulamak için orijinal metinle karşılaştırın.
- Atıfı her zaman metin içinde ekleyin — yeniden yazılmış içerik olsa bile; çünkü fikir yine özgün yazarına aittir.
Unutmayın: atıfsız yeniden yazım (paraphrasing) hâlâ intihaldir; kelimeler tamamen sizin olsa bile.
Ne zaman yeniden yazmak yerine doğrudan alıntı yapmalısınız?
Doğrudan alıntı az miktarda kullanılmalıdır — tipik olarak ancak bir kaynağın birebir ifadesi, örneğin hukuki bir tanım veya ifadesinin kendisinin analiz edildiği bir açıklama gibi özel bir anlam taşıyorsa. Doğrudan alıntı yaptığınızda tırnak işaretlerini kullanın ve geçerliyse sayfa numarası da dâhil tam bir atıf verin.
Uygunsuz ya da eksik atıfları nasıl düzeltirsiniz?
Eksik atıflar, niyetsiz intihalin en yaygın nedenleri arasında yer alır. Başka bir kaynaktan bir fikir, istatistik, argüman ya da veri kullandıysanız — hatta gevşek biçimde bile olsa — bir atıf gerekir. Plag’ın benzerlik raporu, belgenizde işaretlenen bölümlerle eşleşen kaynaklara doğrudan bağlantı verir; böylece orijinal referansı bulmak ve sıfırdan arama yapmadan doğru bir atıf eklemek kolaylaşır.
Atıf ile kaynak gösterimi (reference) arasındaki fark nedir?
Atıf, kısa bir metin içi işarettir (örn. Smith, 2021, s. 34). Kaynak gösterimi ise, okuyucunun o kaynağı bağımsız olarak bulmasını sağlayan makalenizin sonunda yer alan tam bibliyografik kayıttır. İkisi de gereklidir — karşılık gelen kaynakça girişi olmayan bir metin içi atıf eksiktir ve bunun tersi de geçerlidir.
Öz-intihal (self-plagiarism) ne olacak — kendi çalışmanızı intihal yapabilir misiniz?
Evet, ve pek çok öğrencinin sandığından daha yaygındır. Aynı makaleyi (ya da bir makalenin bölümlerini) birden fazla derste açık ve net izin olmadan teslim etmek öz-intihal olarak kabul edilir. Kendi önceki çalışmanızdan yola çıkıyorsanız bunu açıkça kabul edin — önceki yazınızı bir kaynak gibi değerlendirin ve buna uygun biçimde atıf verin.
Plag, intihali kaldırmanız ve önlemeniz konusunda nasıl yardımcı olabilir?
Plag yalnızca bir benzerlik puanı sunmaktan fazlasını sağlar. İntihal kaldırma hizmeti, sizi anlamınızı ve üslubunuzu korurken kurumunuzun istediği özgünlük standartlarını karşılayacak şekilde işaretlenen bölümleri yeniden düzenleyebilen uzman editörlerle buluşturur.
Plag üzerinde intihal kaldırmayı destekleyen temel özellikler şunları içerir:
- Tam olarak neye dikkat edilmesi gerektiğini ve nedenini gösteren renk kodlu benzerlik raporları
- İşaretlenen her pasajın arkasındaki kaynaklara doğrudan bağlantılar
- Doğru ve uygunsuz atıflar arasında ayrım; böylece doğru referanslar cezalandırılmaz
- 10 dakika öncesine kadar yayımlanmış içeriklere karşı anlık tespit
- Kapsamlı akademik kapsama için 80 milyondan fazla bilimsel makaleden oluşan bir veritabanı
Güvenle gönderin — çalışmanız doğru şekilde tamam
Bir araştırma makalesindeki intihali kaldırmak son dakika yapılacak bir “yama” değildir — bu, akademik çalışmayı sorumlu biçimde yürütmenin bir parçasıdır. Yazma süreci boyunca makalenizi ne kadar erken kontrol ederseniz, benzerlikler daha büyük sorunlara dönüşmeden o kadar kolay ele alırsınız. Eğitmen iseniz, dünya genelindeki akademik dürüstlük taahhüdümüzün bir parçası olarak Plag’ı ücretsiz kullanabilirsiniz.
